Protesteren is geen misdaad, het is een recht!

De Grondwet waarborgt de vrije meningsuiting; je mening kan je uiten door actie, betoging, sit-in, dragen van een bordje, uitdelen van een pamflet, scanderen van een slogan enz. Vrije meningsuiting is een "grondrecht", dat hoger staat dan een eventueel politiereglement. Laat je dus niet te vlug intimideren door de bewering dat een politiereglement je verbiedt je mening te uiten.
http://www.wearechange.be/forums/de-tien-basisrechten-van-de-manifestant

Manifestaties en acties op openbare plaatsen.

Hoewel je mening uiten een fundamenteel recht is in België, zijn manifestaties in de publieke ruimte meestal onderworpen aan de toestemming van de gemeente. Indien men besluit om deze toelatingprocedure  te volgen , dan moet je enkele dagen op voorhand hiermee beginnen. Soms houdt dit ook een onderhandeling in met de gemeentelijke ambtenaar over de praktische kanten zoals de aanwezigheid van een interne ordedienst, etc.

Indien de politie de manifestatie een reëel gevaar voor de openbare orde beschouwt, kunnen zij de personen die opdagen fouilleren en hun identiteit controleren. Het gaat hierbij om een oppervlakkige fouillering (betasting van het lichaam, kleding en eventuele tassen) die door iemand van hetzelfde geslacht word uitgevoerd.

Betogen of een actie doen is geen misdrijf maar je riskeert in het slechtste geval wel een administratieve aanhouding (meer info hieronder) of administratieve boetes (een praktijk die twijfelachtig is, maar wel steeds vaker word gebruikt), of dreigementen van de politie om de betoging te ontbinden. In de praktijk worden toegestane betogingen zelden ontbonden door de politie door middel van geweld, behalve als het gepaard gaat met misdrijven (belediging, graffiti, etcetc) zware verstoringen van de openbare orde (een simpel hinder van het verkeer kan hier ook onderverstaan worden) of wanneer het zich voltrekt op gevoelige plaatsen (de “neutrale zone”, bepaalde ambassades, de EU-instellingen tijdens de toppen).

Als men alles kalm en zonder problemen wil laten verlopen dan laat je wapens of objecten die daaraan gelijk gesteld zijn (zakmessen, stokken, honkbalknuppels, etcetc) best thuis. Deze voorwerpen kunnen namelijk aanleiding zijn om de betoging te ontbinden. Ook de zichtbare aanwezigheid van verdovende middelen (cannabis inbegrepen, aangezien het bezit ervan een misdrijf blijft, ookal komt het zelden tot een vervolging) is af te raden.

Als de politie de betoging wil ontbinden, is zij verplicht om dit duidelijk aan te kondigen (bv. via een megafoon) aan de betrokken personen alvorens over te gaan tot actie. Tijdens iedere politie actie moet het machtvertoon legitiem en proportioneel zijn, wat uiteraard vaker niet dan wel gerespecteerd word.

De politie kunnen betogers fotograferen en filmen. Een masker dragen is een misdrijf (wet tegen de burqua) en men riskeert wel een administratieve boete (€250). Als men een verdacht of onacceptabel politiegedrag waarneemt (willekeurige arrestatie, slagen aan iemand die al overmeesterd is, etc) staat niets je in de weg om de politie agenten te fotograferen of filmen. Maar je moet snel zijn om te verhinderen dat je gearresteerd wordt of bezwarend bewijsmateriaal vernietigd wordt.  Dit gebeurd regelmatig! Indien de politie gsm’s, foto of videocamera’s in beslag neemt of beschadigt van personen die geen enkel misdrijf hebben begaan, dan betreft het misbruik. In deze situatie is het aan te raden om contactgegevens te noteren van mensen die getuige waren, bewijs te verzamelen, je verhaal op papier te zetten met zoveel mogelijk details en te overwegen om een klacht in te dienen. Bereid je wel voor op een lange juridische strijd.

Specifieke voorzorgsmaatregelen voor mensen zonder papieren.

Het recht van mensen zonder papieren om hun mening te uiten is in theorie onbetwistbaar maar in de praktijk sterk beperkt door het risico van opsluiting en uitwijzing bij het geringste contact met de politie. Mensen zonder papieren zullen dus zelf de risico’s moeten afwegen alvorens te beslissen om deel te nemen aan acties waarbij de politie veeltallig aanwezig zal zijn. De administratieve administratie van een vreemdeling zonder wettig verblijf kan 24u duren (tweemaal zo lang als een belg) voordat een administratieve beslissing om het grondgebied te verlaten word afgeleverd en een mogelijke opsluiting word uitgevoerd door de dienst vreemdelingenzaken.

Arrestaties:

Tijdens de arrestaties:

In geval van een arrestatie vraag je best aan die mensen om hun naam te roepen om iets voor hen te kunnen doen en erachter te komen op welk politiecommissariaat ze worden vastgehouden. Je kunt hun vrijlating eisen door contact op te nemen met het desbetreffende commissariaat (contact gegevens beschikbaar  op de website van de politie www.infozone.be

Administratieve aanhouding:

De politie kan “in geval van absolute noodzaak” overgaan tot administratieve aanhouding van personen die het verkeer belemmeren (bv. door een niet toegestane sit-in op de straat), de openbare orde verstoren, of zich voorbereiden om een overtreding te begaan

Een administratieve aanhouding kan duren tot de openbare orde weer hersteld is met een maximumduur van 12u vanaf het moment dat de politie de vrijheidsbeperking begint (en dus niet vanaf het moment dat men in een voertuig word gezet of op pas het commissariaat). De politie is verplicht om je mondeling of schriftelijk op de hoogte te stellen van je rechten als arrestant in een taal die je verstaat (zoals het informeren van een vertrouwenspersoon, medische bijstand, voldoende drinkwater en een maaltijd, sanitaire voorzieningen, etcetc). Sta erop dat een vertrouwenspersoon op de hoogte word gesteld van je arrestatie. Voor minderjarigen is men altijd verplicht dit toe te laten. Bij minderjarigen kan dit geweigerd worden indien men vreest dat het contacteren van een derde een gevaar voor de openbare orde of veiligheid zou betekenen. De motieven voor deze weigering moeten officieel vastgelegd worden in het register van vrijheidsberoving. Het is belangrijk om te verifiëren dat het begin en einduur van de arrestatie, vastgelegt in het verplichte register, overeenkomen met de realiteit.

Manifestanten aangehouden tijdens een actie van We Are Change Belgium te Brussel op 11/09/2010.
Misdrijf: op heterdaad betrapt op het uiten van vrije mening
Wapens: 10 dozen krijt
http://www.wearechange.be/nieuws/een-van-19-intellectuelen-aangehouden-en-de-gevangenis-geworpen-brusselop-1192010
http://www.wearechange.be/nieuws/we-are-change-belgium-11-september-2010

Gerechtelijke aanhouding:

Indien de politie je beschuldigt van het plegen van een strafbaar feit, kunnen ze je voor meer dan 12u vasthouden. Het gaat dan om een gerechtelijke aanhouding die maximaal 24u kan duren (het tijdstip van de arrestatie en duur vermeld op het proces-verbaal). Wanneer je na 24u niet bent vrijgelaten is dat omdat de onderzoeksrechter een aanhoudingsbevel heeft afgeleverd en er een proces zal volgen. De raadskamer zal moeten beslissen over het verlengen van het aanhoudingsbevel of vrijlating na maximaal 5 dagen.

Op het politiecommissariaat:

Eis een dokter indien je gewond bent, bijvoorkeur een die je zelf kiest. Verzeker jezelf ervan dat de arts een zo gedetailleerd mogelijk getuigenschrift opstelt die het letsel met precisie beschrijft (en eventueel hoe dit verband houdt met hetgeen jij beschrijft over de oorzaak ervan). Jij moet zelf het origineel ontvangen.

In België is het recht op een advocaat op het politiecommissariaat niet verzekerd. In de praktijk zul je je advocaat nooit zien voordat er een aanhoudingsbevel door de rechter is afgeleverd. In het geval  van een gerechtelijke aanhouding moet je eisen dat dit in het proces-verbaal wordt opgenomen, maar er is een kleine kans dat hier vervolg aan word gegeven.

Bij een verhoor moet de politie aangeven dat de verklaringen gebruikt zouden kunnen worden als bewijslast. Zij zijn echter niet verplicht om je er aan te herinneren dat je ook het recht hebt om te zwijgen, hoewel dit onbetwistbaar is.

Het is aan te raden om altijd vol te houden dat je NIETS TE VERKLAREN hebt en niets anders te zeggen dan dat. Zeg bv. niet dat je niets weet van deze of gene actie. Weiger ook om te antwoorden op de meest onschuldige vragen (“heb je een gsm nummer?, e-mail adres?”) die indringende onderzoeken in het privéleven van al je contacten kunnen veroorzaken. ALLES wat je zegt kan in principe vastgelegd worden en als bewijs dienen tegen U zelf of andere personen. Indien de agenten blijven volhouden dat ze je willen ondervragen, moeten de woorden “ik heb niets te verklaren” in het proces-verbaal opgenomen worden en iedere vraag tijdens het verhoor. Als je denkt dat je er snel van afkomt als je op de vragen antwoord, dan zit je er naast (het ene antwoord lokt de volgende vraag uit, natrekken van de feiten). Als agenten zeggen dat ze al bewijzen tegen je hebben of verzachtende omstandigheden beloven als je bekent, ga er dan niet op in want deze beloften hebben geen juridische waarde.

Dont Talk to Police

Indien je toch beslist om een verklaring af te leggen, let er dan op dat je woorden nauwkeurig uitgeschreven worden. Je zou kunnen eisen dat de agent woord voor woord noteert wat jij zegt. Twijfel er niet over om de agent de verklaring opnieuw uit te laten schrijven als er iets niet klopt. Kijk ook na of de beschrijving van het verhoor (eventuele bedreigingen van de agenten, psychologische of fysieke druk, racistische of beledigende opmerkingen, etc.) vermeld worden in het proces-verbaal (PV) van het verhoor. Vraag ook om ontbrekende elementen toe te voegen.

WEIGER dus altijd om het PV te ondertekenen. Hier staat verder geen sanctie op. Je handtekening op een onjuiste PV zou daarentegen erg nadelig kunnen zijn. Je zou bijvoorbeeld per ongeluk een document kunnen tekenen waarmee je de politie toestemming geeft tot huiszoeking zonder bevel van de onderzoeksrechter.

Indien de aanhouding word verlengd is de politie in principe verplicht om je op de etenstijden een maaltijd te geven.

In belgie bestaat niet het recht om spullen (kleding, post, boeken) te ontvangen tijdens deze fase van de aanhouding. Maar naasten kunnen altijd proberen om naar het commissariaat te gaan met een aantal zaken die doorgegeven zouden kunnen worden met een beetje goede wil. Indien er een arrestatiebevel is uitgevaardigd, kan men zaken doorgeven in de gevangenis.

Huizoekingen:

De politie heeft het recht om alle openbare plaatsen (cafés, bars zonder ledenkaart) te betreden maar mogen deze niet doorzoeken als er geen acuut gevaar dreigt, overtredingen op heterdaad of zonder bevel van de rechter.

In privé ruimtes is het toegestaan voor de politie om binnen te gaan zonder mandaat van de rechter indien er een serieus gevaar is (brand, overstroming), overtredingen op heterdaad, misdrijf dat verband houdt met verdovende middelen (waaronder ook cannabis) of met het akkoord van de bezetters (waak er wel over om geen document te tekenen!). Buiten deze gevallen is een huiszoeking in een privé woning niet mogelijk behalve als de agenten over een bevel van de onderzoeksrechter beschikken. Je zal moeten vragen om deze te mogen zien, als ze dat niet zelf doen. Een huiszoeking mag enkel gebeuren  tussen 5u s morgens en 21u s avonds.

Deze huisvrede geldt ook voor een kraakpand dat bewoond word zonder toestemming van de eigenaar of een caravan waar iemand woont.

Identiteitscontroles:

De politie mag de identiteit cintroleren van iedere persoon; die onderzocht wordt, gearresteerd is, waarvan ze vermoeden dat hij/zij een misdrijf aan het voorbereiden was, of die de openbare orde zou kunnen verstoren (vage definitie die veel ruimte laat voor interpretatie van de agent).

Indien je geen identiteitskaart of paspoort bij je hebt, riskeer je een boete maar je hebt het recht om je identiteit te bewijzen op iedere manier mogenlijk (rijbewijs, studentenkaart,etcetc). Zonder enig document kun je maximaal 12u worden vastgehouden om je identiteit te achterhalen


Anoniem blijven:

Het is geen overtreding om je identiteit niet te onthullen (in tegenstelling tot het verklaren van een valse identiteit). In het geval van administratieve aanhouding bestaat het risico dat de politie je voor de maximum toegestane duur van 12u vasthouden om je identiteit te achterhalen. Soms gebeurd het echter dat de politie de persoon die anoniem blijft, beschouwt als iemand zonder papieren en deze in een gesloten centrum plaatst. Hierdoor kan de administratieve aanhoudingen oplopen tot 24u (in plaats van 12u).

In het geval van gerechtelijke aanhouding is het logisch dat je naam niet geven er niets in de weg staat om je te vervolgen of veroordelen indien er bewijzen bestaan tegen je.

Uitwijzing van buitenlandse activisten:

In principe mag de politie geen systematische controles uitvoeren aan de interne grenzen van de Schengenruimte (autowegen, luchtwegen, treinen behalve Eurostar). Ook mogen zij nooit een ‘vreemdeling’ de toegang ontzeggen met als doel om de deelname aan een actie of betoging te verhinderen.

Een toegangsverbod of uitwijzing kan gebeuren omwillen van openbare orde maar enkel op persoonlijke titel door een beslissing die voor iedere persoon afzonderlijk de redenen toelicht. De deelname aan een manifestatie of een geweldloze actie is een democratisch recht en kan op zich niet beschouwd worden als een verstoring van de openbare orde.
EU-burgers beschikken over een specifieke bescherming en kunnen daardoor niet de toegang worden ontzegd of uitgewezen behalve als hun gedrag een bedreiging vormt voor de openbare orde.  Het hebben van een strafblad is geen reden voor een uitwijzing. EU-burgers kunnen niet minder gunstig behandeld worden aangezien de discriminatie op grond van nationaliteit verboden is volgens de EU-verdragen. Als bijvoorbeeld de politie na een administratieve aanhouding Belgen laat gaan zonder enige sanctie maar de EU-burgers een uitwijzingsbevel geeft dan gaat het hier om een discriminatie. Als dat toch gebeurt zal de politie je vragen om het uitwijzingbevel te tekenen. TEKEN DIT NIET maar schrijf op dat je U wil beroepen op de rechten van een EU-burger op basis van de Richtlijn 2004/38. Als je dit nummer niet kan onthouden, verwijs dan gewoon naar het Europees recht.

In het geval dat je de toegang wordt ontzegd of een uitwijzingbevel krijgt, moet je zo snel mogelijk een advocaat zoeken die een beroep kan aantekenen bij hoogdringendheid bij een speciale rechtbank, raad voor Vreemdelingenbetwistingen RvV. De wet voorziet in een schorsende werking van het beroep tegen uitwijzingen, op voorwaarde dat het drie dagen voor de uitwijzing word ingediend. Dit geldt overigens voor alle ‘vreemdelingen’, ook niet-EU-burgers.

Indien je toch bent uitgewezen zonder een advocaat te kunnen raadplegen, dan is het alsnog de moeite waard om contact op te nemen in belgie en de uitwijzing illigaal te laten verklaren of zelfs een schadevergoeding te verkrijgen.
 

We want to be free!